“การคมนาคมสะดวก ประชาชนมั่งคั่ง สังคมคุณภาพ”

งานป้องกันภัย

งานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

หลักการและเหตุผล
สาธารณภัยยังคงมีแนวโน้มจะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องและซับซ้อนมากขึ้นเนื่องจากความแปรปรวนของ ภูมิอากาศโลก ความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติประกอบกับการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างสังคมไทยจาก สังคมชนบทไปสู่สังคมเมืองอย่างรวดเร็ว ประชาชนมีโอกาสอาศัยอยู่ในพื้นที่เสี่ยงภัยมากขึ้น ส่งผลให้ความ เสียหายจากสาธารณภัยรุนแรงมากขึ้น ทั้งภัยธรรมชาติ เช่น อุทกภัย วาตภัย ภัยแล้ง ภัยหนาว และภัยจาก การกระทำของมนุษย์ เช่น อัคคีภัย อุบัติภัย การรั่วไหลของสารเคมีอันตราย องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่ง เป็นหน่วยงานที่อยู่ใกล้ชิดประชาชน และมีบทบาทภารกิจในการเข้าไปให้ ความช่วยเหลือและบรรเทาสาธารณภัย ในลำดับแรก ก่อนที่หน่วยงานภายนอกจะเข้าไปให้ความช่วยเหลือประกอบกับพระราชบัญญัติ ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ.๒๕๕๐ กำหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีหน้าที่ในการป้องกันและ บรรเทาสาธารณภัย และให้ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นผู้อำนวยการท้องถิ่นในการป้องกันและ บรรเทาสาธารณภัยในท้องถิ่นตน จึงถือเป็นภารกิจสำคัญขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่จะต้องเตรียมความ พร้อมในการป้องกันสาธารณภัย และพัฒนาขีดความสามารถในการเผชิญเหตุและให้ความช่วยเหลือ ผู้ประสบภัยภายหลังจากสถานการณ์ภัยยุติ

วัตถุประสงค์

  1. พื่อให้การดำเนินงานจัดการงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยขององค์การบริหารส่วนตำบล บัวลอย มีขั้นตอน กระบวนการ และแนวทางในการปฏิบัติงานเป็นมาตรฐานเดียวกัน
  2. เพื่อให้มั่นใจว่าได้มีการปฏิบัติตามข้อกำหนด ระเบียบหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการจัดการงานป้องกัน และบรรเทาสาธารณภัยที่ก าหนดไว้อย่างสม่ำเสมอ และมีประสิทธิภาพ
  3. เพื่อพัฒนาขีดความสามารถด้านการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยให้มีประสิทธิภาพสามารถลด ความสูญเสียที่เกิดจากภัยพิบัติให้เหลือน้อยที่สุด
  4. เพื่อให้ประชาชนที่ประสบภัยได้รับการช่วยเหลือฟื้นฟูอย่างทั่วถึงและทันเวลา
  5. เพื่อบูรณาการระบบการสั่งการในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยอย่างมีเอกภาพ
  6. เพื่อสร้างระบบบริหารจัดการสาธารณภัยที่ดี และสอดคล้องกับวัฏจักรการเกิดภัย

การปฏิบัติก่อนเกิดสาธารณภัย

วัตถุประสงค์
เพื่อเตรียมการด้านทรัพยากร ระบบการปฏิบัติการและเตรียมความพร้อมไว้รองรับสถานการณ์สา ธารณภัยที่อาจเกิดขึ้นในพื้นที่รับผิดชอบ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หลักการปฏิบัติ
ให้องค์การบริหารส่วนตาบลบัวลอยและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดเตรียมและจัดหาทรัพยากรที่จาเป็น เพื่อการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยให้เหมาะสมกับผลการประเมินความเสี่ยงและความล่อแหลมของพื้นที่ รวมทั้งการวางแนวทางการปฏิบัติการให้พร้อมเผชิญสาธารณภัยและดาเนินการฝึกซ้อมตามแผนที่กาหนด อย่างสม่าเสมอเป็นประจำเพื่อให้เกิดความพร้อมในทุกด้านและทุกภาคส่วนในเขตพื้นที่องค์การบริหารส่วนเกาะหมาก

หลักการปฏิบัติ แนวทางปฏิบัติ
๑. การป้องกันและลดผลกระทบ
๑.๑ การวิเคราะห์ความเสี่ยงภัย
- ประเมินความเสี่ยงภัยและความล่อแหลมในเขต พื้นที่โดยพิจารณาจากข้อมูลสถิติการเกิดภัยและจาก
การวิเคราะห์ข้อมูลสภาพแวดล้อมต่าง ๆ
-จัดทำแผนที่เสี่ยงภัยแยกตามประเภทภัย
๑.๒ การเตรียมการด้านฐานข้อมูลและระบบ - จัดทาฐานข้อมูลเพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการสารสนเทศสาธารณภัย
- พัฒนาระบบเชื่อมโยงข้อมูลด้านสาธารณภัยระหว่างหน่วยงานให้มีประสิทธิภาพและสามารถใช้งานได้ร่วมกัน
- กระจายข้อมูลด้านสาธารณภัยไปยังหน่วยงานที่มีหน้าที่ปฏิบัติการ
๑.๓ การส่งเสริมให้ความรู้และสร้างความเข้าใจ - สนับสนุนให้สื่อประชาสัมพันธ์ทุกแขนงมีบทบาทใน การตระหนักด้านการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย รณรงค์ประชาสัมพันธ์เพื่อปลูกฝังจิตสานึกด้านความ ปลอดภัยอย่างต่อเนื่อง
- เผยแพร่และเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ ประชาชนเกี่ยวกับความปลอดภัยในชีวิตประจาวัน
- พัฒนารูปแบบและเนื้อหาการรณรงค์ ประชาสัมพันธ์ให้ชัดเจนเข้าใจง่าย เหมาะสม เข้าถึง กลุ่มเป้าหมายแต่ละกลุ่ม และเป็นที่น่าสนใจ
- ส่งเสริมและสนับสนุนให้องค์กรเครือข่ายในการ ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยทุกภาคส่วน ทั้ง ภาครัฐ ภาคเอกชน และอาสาสมัครต่าง ๆ มีส่วนร่วม ในการรณรงค์ในเรื่องความปลอดภัยอย่างต่อเนื่อง
๑.๔ การเตรียมการป้องกันด้านโครงสร้างและเครื่องหมายสัญญาณเตือนภัย - จัดหาพื้นที่รองรับน้าและกักเก็บน้า
- สร้างอาคารหรือสถานที่เพื่อเป็นสถานที่หลบภัย สาหรับพื้นที่ที่การหนีภัยทาได้ยาก หรือไม่มีพื้นที่หลบ ภัยที่เหมาะสม
- ก่อสร้าง/ปรับปรุงเส้นทางเพื่อการส่งกาลังบารุง หรือเส้นทางไปสถานที่หลบภัยให้ใช้การได้
๒. การเตรียมความพร้อม
๒.๑ ด้านการจัดระบบปฏิบัติการฉุกเฉิน
- จัดทาคู่มือและจัดทาแผนปฏิบัติการฉุกเฉินและแผน สารองของหน่วยงาน และมีการฝึกซ้อมแผนเป็นประจำทุกปี
- จัดเตรียมระบบการติดต่อสื่อสารหลักและสื่อสาร สารอง
- กาหนดแนวทางการประชาสัมพันธ์ข่าวสารแก่ ประชาชนและเจ้าหน้าที่
- จัดเตรียมระบบการแจ้งเตือนภัยและส่งสัญญาณ เตือนภัยให้ประชาชนและเจ้าหน้าที่ได้รับทราบ ล่วงหน้า
- จัดเตรียมเส้นทางอพยพและจัดเตรียมสถานที่ ปลอดภัยสาหรับคนและสัตว์เลี้ยง
- กาหนดมาตรการรักษาความปลอดภัย ความสงบ เรียบร้อย รวมทั้งการควบคุม การจราจรและการสัญจรภายในเขตพื้นที่
- จัดระบบการดูแลสิ่งของบริจาคและการสงเคราะห์ผู้ประสบภัย
- จัดทาบัญชีรายชื่อคนที่ต้องช่วยเหลือเป็นกรณีพิเศษ
๒.๒ ด้านบุคลากร - จัดเตรียมเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบงานป้องกันและ บรรเทาสาธารณภัย และกำหนดวิธีการปฏิบัติตามหน้าที่และขั้นตอนต่าง ๆ
- วางระบบการพัฒนาศักยภาพและการฝึกอบรมบุคลากรด้านการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
- จัดทาบัญชีผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านต่าง ๆ หรือเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานและองค์กรที่เกี่ยวข้อง
- การเสริมสร้างศักยภาพชุมชนด้านการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย โดยการฝึกอบรบประชาชน
๒.๓ ด้านเครื่องจักรกล ยานพาหนะ วัสดุอุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องใช้ และพลังงาน - จัดเตรียมเครื่องจักรกลยานพาหนะ เครื่องมือวัสดุอุปกรณ์ที่จาเป็นให้พร้อมใช้งานได้ทันที
- จัดทาบัญชีเครื่องจักรกล ยานพาหนะเครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ของหน่วยงาน ภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน
- พัฒนาเครื่องจักรกล เครื่องมือ วัสดุอุปกรณ์ด้านสาธารณภัยให้ทันสมัย
- จัดหาเครื่องมือและอุปกรณ์ที่จาเป็นพื้นฐานสาหรับชุมชน
- จัดเตรียมระบบเตือนภัย
- จัดหาน้ามันเชื้อเพลิงสารอง/แหล่งพลังงานสำรอง
๒.๔ ด้านการเตรียมรับสถานการณ์ - จัดประชุมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเช่นสถานพยาบาล ไฟฟ้า ประปา ผู้นำชุมชน ฯลฯ
- มอบหมายภารกิจความรับผิดชอบให้แก่หน่วยงานนั้น
- กาหนดผู้ประสานงานที่สามารถติดต่อได้ตลอดเวลาของหน่วยงาน

การปฏิบัติในภาวะฉุกเฉิน

วัตถุประสงค์

๑. เพื่อดาเนินการระงับภัยที่เกิดขึ้นให้ยุติลงโดยเร็ว หรือลดความรุนแรงของภัยที่เกิดขึ้น โดยการประสานความร่วมมือจากทุกภาคส่วน
๒. เพื่อรักษาชีวิต ทรัพย์สิน และสภาวะแวดล้อมที่ได้รับผลกระทบจากการเกิดภัยพิบัติให้สูญเสียน้อยที่สุดหลักการปฏิบัติ คณะกรรมการป้องกัน และบรรเทาสาธารณภัย หมู่บ้าน/ชุมชน กองอานวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยองค์การบริหารส่วนตาบลเกาะหมาก และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดำเนินการตามขั้นตอนและวิธีปฏิบัติ ดังนี้

๑. กรณีเมื่อเกิดสาธารณภัย ระดับหมู่บ้าน

หลักการปฏิบัติ แนวทางปฏิบัติ
๑. การแจ้งเหตุ ประชาชน/อาสาสมัคร/คณะกรรมการฯ ฝ่ายแจ้ง เตือนภัยแจ้งเหตุให้ประธานคณะกรรมการป้องกันและ
บรรเทาสาธารณภัยหมู่บ้าน/ชุมชนและ ผู้อำนวยการท้องถิ่น/ผู้ที่ผู้อานวยการท้องถิ่นมอบหมายทราบ
โดยทางวิทยุสื่อสาร/โทรศัพท์
๒. การระงับเหตุ คณะกรรมการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย หมู่บ้าน/ อปพร./ OTOS/ อาสาสมัครต่าง ๆ เข้า
ระงับเหตุ ตามแผนป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ชุมชน
๓. การประสานหน่วยงานต่าง ๆ - กรณีผู้บาดเจ็บให้ประสานสถานพยาบาลในพื้นที่/ข้างเคียง
- กรณีเกินศักยภาพของหมู่บ้าน/ชุมชนในการระงับภัยให้ประธานคณะกรรมการป้องกันและ
บรรเทาสาธารณภัยหมู่บ้าน/ชุมชนรายงานต่อผู้อำนวยการท้องถิ่น เพื่อขอความช่วยเหลือ

๒. กรณีสาธารณภัยรุนแรงเกินกว่าระดับหมู่บ้าน / ชุมชน จะควบคุมได้

หลักการปฏิบัติ แนวทางปฏิบัติ
๑. การจัดตั้งศูนย์อำนวยการเฉพาะกิจฯ ผู้อำนวยการท้องถิ่นออกคาสั่งตั้งศูนย์อานวยการ เฉพาะกิจ
๒. การเฝ้าระวังติดตามและรับแจ้งเหตุ๒๔ชั่วโมง จัดเวรเฝ้าระวังติดตามสถานการณ์
๓. แจ้งข่าวเตือนภัย - แจ้งผู้ประสานงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทราบ
- แจ้งผ่านทางสื่อต่าง ๆ
- ออกประชาสัมพันธ์เสียงตามสาย
๔. การระงับเหตุ - ผู้อำนวยการท้องถิ่นเข้าพื้นที่และตั้งศูนย์ บัญชาการเหตุการณ์ในที่เกิดเหตุเพื่อเป็นจุดสั่งการ พร้อมจัดบุคลากร เครื่องมือเครื่องใช้อุปกรณ์และ ยานพาหนะในการระงับเหตุ
๕. การช่วยเหลือผู้ประสบภัย - ปฏิบัติการค้นหา และช่วยเหลือผู้ประสบภัย
- ปฐมพยาบาลผู้ประสบภัยที่เจ็บป่วยเพื่อส่งไปรักษาตัวในโรงพยาบาลต่อไป
- จัดหาปัจจัยสี่ให้แก่ผู้ประสบภัย
- ให้การสงเคราะห์ผู้ประสบภัย
๖. การรายงานสถานการณ์ จัดเตรียมเจ้าหน้าที่เพื่อรายงานสถานการณ์ให้กองอำนวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยอำเภอและกองอำนวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดทราบจนกระทั่งสถานการณ์ภัยสิ้นสุด
๗. การประสานงานกับหน่วยงานต่าง ๆ กรณีต้องขอรับการสนับสนุนจากกองอานวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย อปท. ข้างเคียง /ส่วนราชการต่าง ๆ ในพื้นที่ / องค์กรสาธารณกุศลภาคเอกชน หรือกองอานวยการป้องกัน และบรรเทาสาธารณภัยระดับเหนือขึ้นไป
๘. การอพยพ เมื่อสถานการณ์เลวร้ายและจาเป็นต้องอพยพให้ดำเนินการอพยพเคลื่อนย้ายอย่างเป็นระบบ
  • นิยามคำศัพท์

  • การป้องกัน (Prevention) หมายถึง มาตรการและกิจกรรมต่างๆ ที่ก าหนดขึ้นล่วงหน้า ทั้งทางด้าน โครงสร้าง และที่มิใช่ด้านโครงสร้าง เพื่อลดหรือควบคุมผลกระทบในทางลบจากสาธารณภัย การลดผลกระทบ (Mitigation) หมายถึง กิจกรรมหรือวิธีการต่าง ๆ เพื่อหลีกเลี่ยงและลดผลกระทบ ทางลบจากสาธารณภัย และยังหมายถึงการลดและป้องกันมิให้เกิดเหตุหรือลดโอกาสที่อาจก่อให้เกิดสาธารณ ภัย
  • การเตรียมความพร้อม (Preparedness) หมายถึง มาตรการและกิจกรรมที่ ด าเนิน การล่วงหน้า ก่อนเกิดสาธารณภัย เพื่อเตรียมพร้อมการจัดการในสถานการณ์ฉุกเฉินให้สามารถรับมือกับผลกระทบจากสา ธารณภัยได้อย่างทันการณ์ และมีประสิทธิภาพ
  • การจัดการในภาวะฉุกเฉิน (Emergency Management) หมายถึง การจัดตั้งองค์กรและการบริหาร จัดการด้านต่างๆ เพื่อรับผิดชอบในการจัดการสถานการณ์ฉุกเฉินทุกรูปแบบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเตรียม ความพร้อมรับมือและการฟื้นฟูบูรณะ
  • การฟื้นฟูบูรณะ (Rehabilitation) หมายถึง การฟื้นฟูสภาพเพื่อท าให้สิ่งที่ถูกต้องหรือได้รับความ เสียหายจากสาธารณภัยได้รับการช่วยเหลือแก้ไขให้กลับคืนสู่สภาพเดิมหรือดีกว่าเดิมรวมทั้งให้ผู้ประสบภัย สามารถด ารงชีวิตตามสภาพปกติได้โดยเร็ว
  • หน่วยงานของรัฐ หมายถึง ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน และหน่วยงานอื่นของรัฐ แต่ไม่ หมายความรวมถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
  • องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หมายถึง องค์การบริหารส่วนตาบล เทศบาล องค์การบริหารส่วนจังหวัด เมืองพัทยา และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง
  • ผู้อานวยการท้องถิ่น หมายถึง นายกเทศมนตรี ผู้ช่วยผู้อานวยการท้องถิ่น หมายถึง ปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
  • เจ้าพนักงาน หมายถึง ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ปฏิบัติหน้าที่ในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยในพื้นที่ ต่าง ๆ ตามพระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ.๒๕๔๐
  • กองอานวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัด หมายถึง องค์กรปฏิบัติในการป้องกันและ บรรเทาสาธารณภัยในเขตพื้นที่จังหวัด
  • กองอานวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยอาเภอ หมายถึง องค์กรปฏิบัติในการป้องกันและ บรรเทาสาธารณภัยในเขตอาเภอ และทาหน้าที่ช่วยเหลือจังหวัดในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
  • กองอานวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยท้องถิ่นแห่งพื้นที่ หมายถึง องค์กรปฏิบัติในการ ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยในเขต เทศบาล และเป็นหน่วยเผชิญเหตุเมื่อเกิดสาธารณภัยขึ้นในพื้นที่